|
Fragment przyrodniczego filmu Pavla Barabasa pt. "Vysoke Tatry - Divocina zamrznuta v case"
Bawiące się rysie. Źródło: Wikipedia
Jeden z ostatnich rysi upolowanych pod Babią Górą. Źródło: Światy Babiej Góry.
|
Wszystkie ryśki to fajne chłopaki
Wyobraźmy sobie następującą sytuację: wiosna, piękny, słoneczny dzień. Pomykasz sobie jakimś żlebikiem. Nad głową soczysty błękit nieba, pod stopami w promieniach słońca błyszczą kryształki firnu. Wkrótce wjeżdżasz do lasu. Śniegu jest głęboki, płyniesz wycinając pomiędzy pniami płynne skręty.
W końcu wytracasz prędkość, deska zapada w puch. Adrenalina powoli spada ale serce bije jeszcze żwawo, a ty jak zwykle siłujesz się z opornymi wiązaniami. Jest pięknie, cicho szumią drzewa, w oddali słychać szmer potoku - to topniejący śnieg - za kilka dni już nie będzie tak doskonałych warunków... Wreszcie wiązania ustępują.
Podnosisz wzrok i wtedy g o dostrzegasz. Zastygł w przyczajonej pozycji, a w tym bezruchu jest tyle gracji, tyle zwinności...iście kociej. Jest wielki. Postawione czujnie uszy i lekko zmrużone ślepia wpatrują się w ciebie z hipnotyzującą mocą. Czas się zatrzymuje... w końcu o n odwraca się i w bezszelestnych susach znika w kniei..
Zdjęcie dzięki uprzejmości www.toothandclaw.org.uk
Mistyczne. Niemożliwe? Biorąc pod uwagę tryb życia tych pięknych stworzeń, poprostu bardzo mało prawdopodobne. Jednak możemy pomóc i choćby w minimalnym stopniu przyczynić się do wzrostu prawdopobieństwa takiego spotkania.
Krótki ryś historyczny
Po II w.ś. rysie zostały objęte w Polsce ochroną gatunkową. Dzięki temu ich liczebność stopniowo rosła. Oczywiście myśliwi nie mogli na to spokojnie patrzeć i doprowadzili do ponownego wpisania rysi na listę zwierząt łownych. Legalne więc odstrzały, kłusownictwo a także postępująca industrializacja zdziesiątkowały liczbę tych zwierząt. Dopiero w 1995 r wyszło rozporządzenie znów obejmujące rysie ochroną gatunkową.
Wg naukowców w południowej części Polski - w Karpatach i na Podgórzu Karpackim żyje prawie połowa gatunku - doliczono się niecałej setki...
Rysie występujące w polskiej części Karpat stanowią fragment większej populacji, której zasięg rozciąga się przez Słowację po Rumunię.
Liczebność rysi w Małopolsce wynosi prawdopodobnie ok. 10 szt ... W 2007 dość głośno było o dwóch młodych rysiach znalezionych ledwo żywych pod Babią Górą.
Program ratowania rysi ma trwać do 2011 roku i kosztować około miliona złotych. Ludzie z WWF chcą odbudować populację rysia w Polsce metodą "Born to be free". Na czym ona polega? Rysie urodzą się w niewoli, w wolierach ustawionych w lasach. Po czterech tygodniach będą mogły wychodzić do lasu przez mały otwór w siatce. Młode rysie w każdej chwili będą mogły wrócić do woliery pod opiekę matki. Równocześnie zaczną się usamodzielniać na wolności - nauczą się poruszania po terenie i polowania. Ich kontakt z człowiekiem zostanie ograniczony do minimum, choć w razie potrzeby będą dokarmiane. Pierwsze rysie zostały już w ten sposób wypuszczone na wolność.
Źródła:
"Światy Babiej Góry" – Monografia pod red. prof. dr hab. Danuty Ptaszyckiej-Jackowskiej, Wyd.:BgPN, Zawoja 2005
http://pracownia.org.pl/dzikie-zycie-numery-archiwalne,2119,article,2566
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ryś
http://www.zbs.bialowieza.pl/?pl
|